MOJA SZUFLADA

PIENINY (3) – MA�E PIENINY

searover@NOSPAM.gazeta.pl — Wed, 16 May 2012 16:33:27 +0200

Prognoza pogody nie by�a optymistyczna. Mia� pada� deszcz, najpierw przelotny, a po po�udniu ci�g�y, momentami intensywny. W takim przy[padku nie bardzo jest sens rusza� si� w g�ry. Tylko po to, by je�li nie przemokn��, to utyt�a� si� w b�ocie?

Poranek potwierdzi� nasze obawy. Pada�o. Poszli�my wi�c niczym rasowi kuracjusze do inhalatorium, gdzie odbyli�my dwudziestominutow� inhalacj� g�rnych dr�g oddechowych oparami roztworu soli boche�skiej. Zdrowsi i gotowi mniej si� zasapa� poszli�my nast�pnie do pijalni w�d. Mie�ci si� ona odrestaurowanym niedawno budynku przy piekniej�cym z dnia na dzie� Placu Dietla. Ten zak�tek Szczawnicy wygl�da niczym przeniesiony wprost z XIX-wiecznych widok�wek.

Poniewa� zanim wypili�my wod� przesta�o na pada�, postanowili�my zaryzykowa� wypad w Ma�e Pieniny. Aby zyska� na czasie wjechali�my kolejk� na Palenic�, a dalej ju� normalnie, pieszo w kierunku granicy i wiod�cym wzd�u� niej niebieskim szlakiem na wsch�d.

Ma�e Pieniny to obszar gdzie przenikaj� si� krajobrazy s�siednich Beskid�w oraz Pienin. �agodne zbocza poro�ni�te lasem albo z rozleg�ymi halami z jednej strony, a wyrastaj�ce nagle tu i �wdzie strome� wapienne ska�y z drugiej. By�o mokro i �lisko, wi�c wspinaczka, a zw�aszcza schodzenie stromymi zboczami po kamieniach nie nale�a�y do przyjemno�ci. Trzeba bylo wci�� uwa�a� by nie zjecha� par� metr�w na d� na ty�ku. Nie wiadomo co bardziej zdradliwe: g�adka, mokra powierzchnia kamieni, czy glina �liska jak diabli. Bo, �e st�panie po ob�liz�ych korzeniach gwarantowa�o wywrotk�, wiedzieli�my doskonale.

Na szcz�cie po kamieniach na samym pocz�tku dalsza droga przebiega�a w i�cie beskidzkich krajobrazach. Nawet pomimo si�pi�cego deszczu sz�o si� przyjemnie.

Gdzie� z prawej od s�owackiej strony us�yszeli�my dzwoneczki owiec. Odruchowo zacz�li�my rozgl�da� si� w tamtym kierunku, lecz z zza pag�rka wybieg�o... pi�� ps�w pasterskich. Bieg�y ku nam chy�o w niewiadomych zamiarach. Zatrzymali�my si� wi�c by ich nie prowokowa� . Na szcz�cie okaza�o si�, �e owczarki spragnione by�y po prostu zwyk�ego pog�askania i raz zaznawszy tej przyjemno�ci nie zamierza�y nas opuszcza�.

Na nic zda�o si� nawo�ywanie juhasa (bo owieczki w ko�cu si� pojawi�y). Psy najwyra�niej wola�y nasze towarzystwo. W ko�cu, gdy nawo�ywanie pasterza zaczyna�o kipie� z�o�ci�, niech�tnie wr�ci�y do stada.

Zbli�ali�my si� powoli do Wysokiej – najwy�szego szczytu Pienin (1050 m.n.p.m.) i zn�w zacz�y si� ska�ki oraz kamienie. Zbocza momentalnie sta�y si� bardzo strome, a r�nica poziom�w znaczna. I zn�w trzeba by�o si� wspina�. Na �liskim pod�o�u podchodzenie pod g�r� nie by�o fajne. Stromizna by�a tak du�a, �e przy fa�szywym ruchu spokojnie mo�na by�o zjecha� po glinie i kamieniach kilka metr�w. Najgorsze jednak, �e wchodzilismy jedynie po to, aby potesm stamt�d zej��. Nie ma lepszego momentu na s�u�bowy telefon jak w�a�nie wtedy. Czeka�em wi�c na Romka, by pogada�, bo i on czasem czeka� na mnie. Ech gdzie� ten �wiat bez telefon�w kom�rkowych...

Zej�cie z Wysokiej podczas deszczu jest beznadziejne. �cie�ka, dawniej wzmocniona kamieniami i por�czami teraz jest zdewastowana. To co kiedy� mia�o s�u�y� pomoc�, teraz samo w sobie jest niebezpieczne. Schodzili�my obok �cie�ki, a gdy sko�czy� si� las, po trawie, po czyjej� ��ce. Kiedy zrobi�o si� mniej stromo, mogli�my nasyci� oczy intensywn� zieleni� hal. Taka �wie�a ziele� to chyba tylko w maju.

Nast�pnie kr�t� �cie�k� ruszylismy w stron� widocznego w oddali W�wozu Homole.

Nie by�em tam ju� z dwadzie�cia lat. Zmiana, jaka najbardziej rzuca si� w oczy, to metalowe schody z por�czami zainstalowane w g�rnych partiach. Wzbudza�y moje mieszane uczucia. Z jednej strony b�ogos�awi�em je w tak� pogod�, ale z drugiej trudno nie uzna� ich za szpecenie krajobrazu. Raz jeszcze powtarzam, �e nie ma obowi�zku chodzenia w g�ry. Ci, kt�rzy nie czuja si� na si�ach nie musz� wchodzi� hen wysoko. Mi l�k wysokosci nie pozwala pcha� si� na Orl� Per�, lecz wcale nie oczekuj� z tego powodu, by dyrekcja Tatrza�skiego Parku Narodowego budowa�a dla takich jak ja specjalne pomosty. Mo�e i W�w�z Homole nale�a�o zostawi� w spokoju, dbaj�c przede wszystkim o jako�� istniej�cych, naturalnych �cie�ek?

Wraz z potokiem wij�cym si� pomi�dzy �cianami w�wozu przemieszczali�my si� powoli ku jego wylotowi od do�u we wsi Jaworki.

W�w�z jako rezerwat� zar� lasem i krzewami. Wygl�da dzi� zupe�nie inaczej ni� na fotografii sprzed 75 lat. W owych czasach s�u�y� miejscowym ludziom jako wygodne miejsce do wypasu owiec, kt�re raz tam wp�dzone nie mog�y si� zagubi�.

Mi taki niezaro�ni�ty w�w�z podoba si� bardziej.

Z Jaworek autobusem PKS wr�cili�my do Szczawnicy. Wcze�niej rzucili�my jeszcze okiem na wystaj�ce spo�r�d drzew wie�e miejscowego ko�ci�ka. Charakterystyczne banie na wie�yczkach przypominaj� o dawnych mieszka�cach tych ziem: Rusinach z t.zw. Rusi Szlachtowskiej (obszar od Szczawnicy przez Szachtow� po Jaworki). Zostali wysiedleni podczas pami�tnej akcji „Wis�a” (by�a przeprowadzona w 1947 roku, ale mieszka�c�w Szlachtowej, Jaworek oraz Bia�ej i Czarnej Wody wysiedlono podczas powt�rki akcji w 1950 r.)

I to ju� wszystko. Warto by�o wyj�� w g�ry, bo deszcz nie okaza� si� tak intensywny jak zapowiadano. Dzi�ki temu wykorzystali�my w pe�ni dane nam trzy dni. �roda to powr�t na p�noc, nad Ba�tyk.

W poci�gu Krak�w – Warszawa; 16.05.2012; 14:20 LT

375 TYSI�CY DZIECI B�DZIE ZASZCZEPIONYCH

searover@NOSPAM.gazeta.pl — Wed, 16 May 2012 00:55:23 +0200

Dosta�em dzi� mi�y list z UNICEF:

Witam Pana

W imieniu Polskiego Komitetu Narodowego UNICEF, pragn� serdecznie podzi�kowa� za Pana pomoc w� promocji naszej kampanii „Faceci Ratuj� Dzieci” na rzecz szczepie� w Sierra Leone.

15 kwietnia zako�czyli�my zbi�rk� funduszy i mi�o mi poinformowa� Pana, �e w wyniku kampanii zebrali�my� ponad 636 tys. PLN. Dzi�ki ogromnemu zaanga�owaniu polskich dzieci z 1140 plac�wek edukacyjnych� bior�cych udzia� w projekcie „Wszystkie Kolory �wiata” pozyskali�my dodatkowe �rodki. Zebrana wsp�lnie� kwota 1 359 539 PLN pozwoli na zakup ponad 600 tys. dawek szczepionek dla dzieci w Sierra Leone. Dzi�ki� hojno�ci Polak�w, dzieci w tym kraju b�d� mia�y szans� na zdrowy start w przysz�o��. Pozyskane �rodki� pozwol� na zrealizowanie kompleksowego programu szczepie� i dostarczenie m.in.:

· szczepionek przeciwko gru�licy dla 250 tys. dzieci,

· potr�jnych dawek szczepionki przeciw polio dla 125 tys. niemowl�t,

· 10 lod�wek na baterie s�oneczne do przechowywania szczepionek w lokalnych o�rodkach zdrowia.

W przeciwie�stwie do Polski, gdzie mamy powszechny dost�p do rutynowych szczepie�, w Sierra Leone a�� 60% niemowl�t nie jest kompleksowo zaszczepionych. Dzi�ki wsparciu polskich Darczy�c�w, sytuacja ta� b�dzie zmienia� si� na lepsze. Do prawid�owego przeprowadzenia szczepie� niezb�dny jest r�wnie� sprz�t do� przechowywania szczepionek i utylizowania odpad�w, a tak�e przeszkolony personel medyczny. Dlatego� wspieraj�c program szczepie� w Sierra Leone, zadbali�my tak�e o zapewnienie technicznego i merytorycznego� parcia dla s�u�by zdrowia.

Serdecznie dzi�kuj� za Pana wsparcie. Mam nadziej�, �e wsp�lnie zrealizujemy jeszcze wiele projekt�w, kt�re� przyczyni� si� do poprawy sytuacji dzieci na �wiecie.

Trzysta siedemdziesi�t pi�� tysi�cy dzieciak�w dosta�o szans� unikni�cia powa�nych chor�b. Warto by�o pisa� bloga cho�by dlatego by m�c do�o�y� swoj� cegie�k� do tego sukcesu.

S zczawnica; 16.05.2012; 00:30 LT

PIENINY (2) - TRADYCYJNYM SZLAKIEM

searover@NOSPAM.gazeta.pl — Tue, 15 May 2012 22:57:32 +0200

Na drugi dzie� � mieli�my w planie zaliczenie polskiej cz�ci Pieni�skiego Parku Narodowego z wej�ciem na najbardziej znane szczyty t.j. Sokolic� i Trzy Korony, Nie by�em tam chyba od czas�w studenckich, wi�� z przyjemno�ci� pow�drowa�bym starym, tradycyjnym szlakiem, jak to robilem w owych czasach.

Najrozs�dniej by�oby zako�czy� lub zacz�� tras� nad brzegiem Dunajca u podn�a Sokolicy, lecz wymaga�o to przeprawy ��dk� z lub do Szczawnicy. Takie us�ugi s� oferowane, lecz poprzedniego dnia id�c na S�owacj� mijali�my miejsce przeprawy dwukrotnie, lecz �adnego� �ladu dzia�alno�ci nie zauwa�ylismy. By� mo�e flisak zago�ci na dobre dopiero w sezonie? Nie chcieli�my ryzkowa�, wi�c zacz�li�my i zako�czyli�my marsz w Kro�cienku. Wmaga�o to pokonania trasy Czertezik – Sokolica w obydwu kierunkach ale dawa�o pewno��, �e wszystko odbedzie si� jak trzeba.

W�drowanie w maju ma t� zalet�, �e g�ry s� jeszcze prawie puste. Na pocz�tku min�lismy jak�� szkoln� wycieczk�, a potem trafiali ju� tylko pojedy�czy tury�ci. Jak na pieni�skie standardy to prawdziwie pustkowie.

Pierwsze widoki zaoferowa�y nam ska�y Czertezika.

Dunajec z g�ry wygl�da� jak zrebrz�ca sie wst��ka, rzucona bez�adnie po�r�d bajecznie zielone stoki.

Wyj�cie na gra� by�o w najwy�szej cz�sci zabezpieczone barierkami po obu stronach, poniewa� ska�a jest wysoka, a w g�rnej partii w�ska. Opada stromo hen w d� gdzie� w kierunku Dunajca, lecz nie mniej stromo kilkanascie lub kilkadziesi�t metr�w po „wewn�trznej” stronie. Ta wewn�trzna strona nie robi wra�enia tylko dlatego, �e poro�ni�ta jest g�stym lasem, kt�ry niweluje l�k wysoko�ci wywo�any otwart� przestrzeni�.

Swoj� drog� warto si� przyjrze� rozcapierzonym korzeniom tych drzew, szukaj�cych ka�dej szczeliny w�r�d ska�, by tam zakotwiczy� ro�lin�. Kolejna lekcja ekspansji �ycia.

Z Czertezika trzeba by�o zej�� w g��bok� prze��cz tylko po to by niemal natychmiast ropocz�� podchodzenie na podobn� wysoko�� na Sokolic�. Kiedy ju� znale�lismy si� przed ostatnim podej�ciem na szczyt ska�y, drog� zast�pi� nam pobieraj�cy myto pracownik parku. Cztery z�ote upowa�nia�o nas nie tylko na wej�cie na Sokolic�, lecz tak�e na Trzy Korony (gdzie ma swoje stanowisko inny stra�nik) o ile zaliczymy drugi szczyt tego samego dnia. Trzeba przyzna�, �e widoki warte s� wydanych pieni�dzy,

Oczywi�cie nie mog�em sobie odm�wi� przyjemno�ci sfotografowania rosn�cej samotnie na szczycie ska�y sosenki. Tej samej, kt�ra znajduje si� na niemal wszystkich widok�wkach z Pienin. Ona i rozrzucone po mniej reprezentacyjnych miejscach jej siostry s� reliktami dawnych pieni�skich las�w porastaj�cych te tereny w okresie ostatniego zlodowacenia. Pono� niet�re okazy porastaj�ce gra� Sokolicy licz� sobie nawet 550 lat i s� najstarszymi przedstawicielami sosny zwyczajnej na terenie Polski.

Zarz�dzili�my kr�tki popas na skale. Zjedli�my po bananie kontempluj�c wij�cy si� daleko w dolinie Dunajec.

Na po�udniowy zach�d od nas wyrasta�y o�nie�one Tatry. Pono� tego dnia jeszcze sypn�o tam �niegiem. Nic dziwnego. Jeste�my wszak akurat w okresie Zimnych Ogrodnik�w oraz Zimnej Zo�ki. Szczyty Tatr skryte w chmurach, a te chmury, g�ste i bure rzeczywi�cie nie wr� nic dobrego.

Popas popasem, ale trzeba by�o si� spr�a� je�li mieli�my zamiar wr�ci� o rozs�dnej porze. Po drodze opowiada�em Romkowi o pewnej babci sprzedaj�cej ma�lank� i kompot gdzie� w okolicach Polany Wyrobek. W g�rnych partiach Pienin nie ma schronisk. Turysta wybieraj�cy si� na ca�odzienn� w�dr�wk� powinien sam zabra� ze sob� prowiant. W upalne, letnie dni korzysta�em jednak nieraz z napoj�w oferowanych przez t� pani�. To by�o dobre dwadzie�cia pi�� lat temu je�li nie wi�cej. I nagle... deja vu. Nie to niemo�liwe... Kobieta sprzedaj�ca kompot i ma�lank� wci�� siedzia�a na swojej �aweczce.

- Kolega w�a�nie mi o Pani opowiada� - zacz�� rozmow� Romek

- Pi��dziesi�ty �smy sezon tutaj w�a�nie zaczynam.

- Kt�ry?!!!

- Pi��dziesi�ty �smy. Zacz�am po maturze gdy nie dosta�am si� na studia i tak ju� zosta�o.

Pr�buj� sobie wyobrazi� siedz�c� naprzeciw nas ani chybi siedemdziesi�ciokilkuletni� kobiet� gdy jako m�oda dziewczyna zaczyna�a prac� tutaj. Ca�e �ycie na tej polanie. Ka�dego dnia wnosi� tutaj ca�y �w majdan.

Kupujemy po oscypku i rozmawiamy dalej.

- Sama Pani to wszystko wnosi codziennie? Ma Pani jaki� w�zek?

- Nie nie mam w�zka. Wszystko samemu w r�kach trzeba przynie��. Teraz pomaga mi c�rka. A wy sk�d jeste�cie?

- Z Pomorza.

- M�j brat mieszka w Ko�obrzegu, nad samym morzem.

- Odwiedza go Pani?

- Raz by�am, ale to nie dla mnie. Nudno. Ja wol� chdzi� po g�rach.

- Chodzi Pani jeszcze?

- Tak ale przed sezonem.� Beskid Wyspowy, Makowski ... W sezonie jestem tutaj.

Co za spotkanie! Ta kobieta to niemal�e symbol Pienin. Pi��dziesi�t osiem lat na tym szlaku. Mo�na przyj��, �e niemal ka�dy turysta chodz�cy w Pieniny musia� j� widzie�.

Ruszyli�my dalej w kierunku Prze��czy Szopka i na Trzy Korony. Zn�w d�ugi marsz pod g�r�. Pieniny mo�e nie s� du�e ani rzesadnie wysokie, lecz tutejsze szlaki charakteryzuj� si� licznymi podej�ciami i zej�ciami, nierzadko �ci�nietymi na niewielkiej odleg�o�ci. Nie mam ju� kondycji dwudziestolatka, wi�c przyznam, �e maj�c ju� za sob� kilka godzin marszu po takim terenie, ko�c�wk� podej�cia na Trzy Korony czu�em w nogach bardzo wyra�nie.

Zmieni�o si� tu od czasu mojej ostatniej wizyty. Postawiono metalowe pomosty i schody wiod�ce na szczyt. Uroku g�rom one nie dodaj�. Zastanawiaj� mnie takie u�atwienia. Przecie� nie ma obowi�zku chodzi� po g�rach. Je�li kto� nie czuje si� na si�ach to po prostu nie powinien i��. Wyobra��m sobie te kolejki oczekuj�ce na wejscie na szczyt� w pe�ni sezonu. My mieli�my to szcz�cie, �e byli�my na Trzech Koronach zupe�nie sami. Mogli�my, przegryzaj�c jab�ka, w ciszy napwa� si� widokami.

Stali�my na najwy�szym wierzcho�ku Pienin (982 m.n.p.m.). O to zreszt� zawsze s� spory. Trzy Korony s� bowiem istotnie najwy�sze w Pieninach W�a�ciwych, lecz pami�ta� nale�y jeszcze o ci�gn�cym si� wzd�u� polsko-s�owackiej granicy na po�udniowy wsch�d od Szczawnicy pa�mie Ma�ych Pienin, z najwy�szym szczytem Wysok� – 1050 m.n.p.m, kt�ry powinien tak naprawd� dzier�yc palm� pierwsze�stwa wywracaj�c do g�ry nogami wiedz� wbijan� nam z podr�cznik�w do geografii w szko�ach.

Po s�owackiej stronie wida� by�o zabudowania � ervenego Kla � toru. To tam wed�ug legendy mia� z Trzech Koron dolecie� brat Cyprian. Bli�ej, na hali u podn�a g�ry trwa� ju� wypas owiec.

Z Trzech Koron ruszylismy ku G�rze Zamkowej. Na stercz�cej w�r�d innych, niedost�pnej skale pobudowano w XIII wieku zamek. Jego fundatork� by�a �wi�ta Kinga. By� to zamek obronny i w�a�nie tam w 1287 roku fundatorka wraz z siostrami zakonnymi klasztoru klarysek w Starym S�czu przetrwa�y najazd Mongo��w. Zakonnice chroni�y si� tam tak�e przed d�um� dziesi�tkuj�c� miejscow� ludno�� w po�owie XVII wieku.

Potem budowla popad�� w ruin�. Na pocz�tku XX wieku z pozyskanego na rumowisku budulca powsta� domek pustelnika. Podczas pobytu drugiego z nich, w 1949 roku dom sp�on��. Obecnie trwaj� prace konserwatorskie maj�ce na celu zabezpieczenie ruin.

To by� ostatni szczyt na trasie wycieczki. Ruszyli�my szlakiem wok� g��bokiego jaru i po�r�d dzikich krajobraz�w powalonych wiekowych drzew dotarlismy na �cie�k�, kt�ra w ci�gu godziny doprowadzi�a nas na d� do Kro�cienka.

Z ogromn� przyjemnosci� zapad�em si� w samochodowy fotel, kiedy dotarlismy na praking. Najch�tniej ju� bym si� z niego nie rusza� do rana.

Szczawnica; 15.05.2012; 22:20 LT��

PIENINY (1) - PO S�OWACKIEJ STRONIE

searover@NOSPAM.gazeta.pl — Mon, 14 May 2012 07:37:37 +0200

To jest o tyle ciekawy wyjazd, �e do ostatniej chwili nie wiedzielismy gdzie wyl�dujemy. Pomimo tego, �e um�wilismy si� na maj ponad dwa miesi�ce temu, i ja, i Romek musieli�my przek�ada� termin wyjazdu. Nie maj�c za� stuprocentowej pewno�ci nie mogli�my zarezerwowa� ani przejazd�w (przelot�w w�a�ciwie), ani nocleg�w. Ostatecznie ruszyli�my w sobotni ranek „gdzie� na po�udnie” z za�o�eniem, �e miejsce potwierdzimy gdy zobaczymy dok�d uda nam si� dotzre�. Oko�o dwudziestej drugiej, na stacji benzynowej gdzie� na Zakopiance rezerowa�em przez stron� „Booking.com” noclegi w Szczawnicy. Dotarli�my tam przed p�noc�.

Rano po sniadaniu wyruszyli�my na szlak. Na pierwszy dzie� zaplanowali�my s�owack� cz�� Pieni�skiego Parku Narodowego.

Ruszyli�my wzd�u� Dunajca w kierunku granicy. Min�o ju� par� lat odk�d znale�li�my si� w Strefie Shengen, a ja wci�� nie mog� sie nadziwi� i nacieszy� swobod� podr�owania. Pomimo, �e rozgl�dali�my si�, nie zorientowalismy si� kiedy znale�lismy si� na terytorium naszego s�siada. Ot, biegn�ca obok �cie�ka rowerowa nagle zmieni�a nawierzchni�, i to chyba wszystko. �adnych tablic. Zakr�t, a za zakr�tem przysta� flisacka, na kt�rej ko�cz� si� sp�ywy Dunajcem (bo przeciez nie tylko polscy g�rale je organizuj�) i budynek z napisami witaj�cymi w s�owackiej cz�ci parku narodowego.

Szli�my w kierunku wsi o nazwie Lesnica – najbli�ej po�o�onej granicy. Wie� jak wie�, niczym specjalnym nas nie zachwyci�a, chocia� w�r�d stawianych bez wi�kszego porz�dku niezbyt urodziwych betonowych dom�w zachowa�y si� pere�ki drewnianego budownictwa z odleg�ej ju� epoki.

Co do widok�w za�, ju� pierwsze metry wiod�ce u podn�a pionowych ska� nagrodzi�y trudy podr�zy poprzedniego dnia.

Kiedy wkr�tce obejrzeli�my si� do ty�u, naszym oczom ukaza�a si� �ciana Sokolicy.

To jeden z cel�w naszej wycieczki nast�pnego dnia.

Sokolica jeszcze piekniej prezentowa�a si�, kiedy na chwil� wysz�o s�o�ce i o�wietli�o wapienn� ska��.

Z Lesnicy skr�cilismy w prawo na szlak wiod�cy na Pla � n�. Pomimo, �e nie pora�a ona (jak i ca�e Pieniny) wysoko�ciami (w tym przypadku raptem 849 m.n.p.m.) to jednak znaczenie ma r�znica poziom�w i odleg�o�� na jakiej musi byc pokonana. Tutaj akurat szli�my niemal�e „na krech�” wprost po coraz bardziej stromym zboczu i pod koniec jak zbawienia wygl�dali�my pojawienia si� czerwonego szlaku, kt�ry zwiastowa�by zmian� trendu i spokojniejszy ju� marsz grzbietem. Kiedy wreszcie na� wyszli�my i mogli�my uspokoi� zasapane oddechy, wkr�tce w nagrod� otrzymali�my pi�kny widok na o�nie�one jeszcze Tatry.

Tam �nieg, a u nas ca�a przyroda zd��y�a ju� eksplodowa� ca�� gam� soczystych zieleni. Jeszcze trzy - czetry tygodnie temu p�ki nie�mia�o zwiastowa�y nadchodz�c� wiosn�, lecz wystrczy�o kilka cieplejszych dni by wszystko gwa�townie przebudzi�o si� z zimowego letargu.

Vapennik by� ostatnim wzniesieniem tego grzbietu, kt�ry zraz potem zacz�� ostro si� obni�a�.

Przed sob� mieli�my teraz g�ruj�c� nad okolic� �cian� Trzech Koron (uda�o si� przez teleobiektyw dojrze� drobne sylwetki ludzkie na szczycie Okr�glicy), a w przeciwnym kierunku majestatyczne Tatry.

Wkr�tce znale�li�my si� na dole, w miejscowo�ci � erveny Kla�tor. Swoj� nazw� zawdzi�cza ona klasztorowi, kt�rego historia si�ga XIV wieku. Utrzymuj�cy si� z podatk�w pochodz�cych z pobliskich dziesi�ciu wsi zakonnicy �yli tutaj a� do lat osiemdziesi�tych XVIII wieku, kiedy to dekretem cesarza zosta� on skasowany, a dobra rozdysponowane pomi�dzy kilkuset rodzin przyby�ych tu niemieckich kolonist�w.

W�r�d zakonnik�w najs�ynniejsz� chyba postaci� zosta� brat Cyprian przebywaj�cy tu u schy�ku istnienia zgromadzenia. Opr�cz tradycyjnych zaj�� zakonnych oddawa� si� m.in. botanice i by� autorem zielnika opisuj�cego blisko trzysta okaz�w flory Pienin i Tatr. Pono� zajmowa� si� tak�e alchemi�, a wed�ug legend mia� skonstruowa� skrzyd�a, na kt�rych przelecia� z Trzech Koron wprost na dziedziniec klasztoru.

Klasztor niszcza�, lecz zn�w nadchodz� dla niego lepsze czasy poniewa� w�a�nie poddawany jest renowacji.

Zbli�a�a si� pi�tnasta, wi�c najwy�szy czas by co� zje��. Uznali�my, �e nie ma co szuka� daleko, skoro w samym klasztorze znajdowa�a si� Karczma Pod Lipami.�

Kelnerka zaproponowa�a nam gulasz z knedlikami. Pami�tam podobne danie z ubieg�orocznej wycieczki do Pragi, wi�c uzna�em to za bardzo dobry pomys�. To, co nam przyniesiono, przesz�o naj�mielsze oczekiwania. In minus. Nie do��, �e w glaszowym sosie p�ywa�o zaledwie kilka kawa�eczk�w mi�sa, to na dodatek nie dawa�o si� go zje��. By�y to najwyra�niej jakie� okrawki – g��wnie �y�y i chrz�stki. Zjedli�my wi�c jedynie knedliki z sosem. Popijali�my dobrym piwem, lecz jego smak nie by� zas�ug� tutejszego kucharza. Je�li czytelnku trafisz kiedy� do � ervenego Kla�toru, nie daj si� skusi� banerami zapraszaj�cymi do owej karczmy. Piwa mo�esz tam si� napi�, lecz nie zamawiaj jedzenia.

Posiliwszy si� nieco (he he, posiliwszy) ruszylismy teraz �cie�k� wiod�c� brzegiem Dunajca by obejrze� jego prze�om z perspektywy piechura, a nie z tratwy.

Mielismy ju� w nogach dwana�cie kilometr�w marszu po g�rach, a teraz czea�o nas osiem ow� �cie�k� a� do Szczawnicy. I chocia� widoki zn�w by�y pi�kne, to jednak czuli�my ju� w nogach dzisiejszy dzie�, z zm�czenie pot�gowa�a monotonia ostatniego odcinka.

W�dr�wk� umila�o nam ogl�danie �erujacych pstr�g�w. By�o ich tam mn�stwo.

Zreszt� mieli�my tego dnia okazj� sfotografowa� kilka innych okaz�w pieni�skiej przyrody. Fascynuj�ce by�y na przyk�ad wyrastaj�ce wprost ze ska� kwiaty, Niesamowita jest zdolno�� do kolonizacji. �ycie wciska si� w najbardziej nieporzyjazne zakamarki.

W samej Szczawnicy za� napotkalismy tak� oto jszczurk�:

W zdecydowanie przyjemniejszych okoliczno�ciach ni� w � ervenem Kla�torze zjedli�my kolacj� (pierogi z jagodami, a potem jeszcze nale�niki ze szpinakiem) i moglismy uda� si� na jak najbardziej zas�u�ony odpoczynek.

Szczawnica; 14.05.2012; 07:20 LT

W SZCZECINIE TAK�E Z ORBISEM

searover@NOSPAM.gazeta.pl — Tue, 8 May 2012 14:13:15 +0200

Drugi lot do Szczecina, o kt�rym wspomina�em niedawno mia� zwi�zek tak�e z Grup� Hotelow� „Orbis”, kt�ra ze swoim partnerem, firm� Accor wprowadza now� strategi� marek ekonomicznych:

Otrzyma�em propozycj� przetestowania jednego z takich hoteli, co uczyni�em i dziel� si� swoimi obserwacjami.

Szczeci�ski hotel Ibis mi�sci si� przy ulicy Dworcowej i razem z s�siaduj�cym hotelem Novotel, bardziej luksusowej marki zarz�dzanej przez to samo konsorcjum stanowi kompleks oferujacy miejsca noclegowe niemal w samym centrum miasta. St�d zaledwie kilka minut piechot� na dworzec kolejowy i autobusowy oraz r�wnie kr�tki spacer do g��wnych ci�g�w handlowych Szczecina. Wydaje mi si�, �e w chwili obecnej lepszym po�o�eniem w grodzie Gryfa mo�e poszczyci� si� jedynie hotel Radisson.

Mniej podoba mi si� sama konstrukcja �budynku, troch� bunkrowata, kontrastuj�ca z ponad stuletnimi kamienicami oraz ceglan� bry�� t.zw. Czerwonego Ratusza.

Za to w �rodku... zosta�em mile zaskoczony.

Poniewa� jest to hotel z gatunku ekonomicznych, nie spodziewa�em si� fajerwerk�w. I oczywiscie cud�w nie by�o, ale niewielki pokoik schludny i utrzymany w czysto�ci. Po�ciel nieskazitelnie bia�a.

Po�owa sukcesu to zawsze �azienka. Wiekowe, z w�artym brudem sanitariaty, po��k�e r�czniki mog� zepsu� wra�enie nawet najlepiej wyposa�onych pokoj�w. I tu szczeci�ski Ibis pokaza� si� z jak najlepszej strony. W prostej, compactowej �azience bia�e kafelki s� wy��cznie bia�e, podobnie jak �wie�o wygl�daj�ce r�czniki. Toaleta i brodzik bez �lad�w starego brudu w zakamarkach.

Mi�ym dope�nieniem s� owoce i woda mineralna czekaj�ce na go�ci. O ile woda w wi�kszo�ci hoteli jest ju� standardem to owoce raczej rzadko.

Widok z okna na wie�� budynku rektoratu Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego te� sympatyczny, chocia� oczywi�cie nie ze wszystkich pokoi widac to samo.

Kiedy si� rozpakowa�em, a na biurku wyl�dowa� laptop, pad�o sakramentalne pytanie o internet. Dzisiaj trudno si� bez niego obej��. Przyznam, �e dla mnie jest to jedno z g��wnych kryteri�w wyboru miejsc noclegowych. Hotele rezerwuj� tylko porzez internet i je�eli czytam, i� pod��czenie do sieci jest dodatkowo p�atne, obiekt l�duje na ko�cu kolejki. Je�li znajd� informacj�, �e internetu nie ma w og�le, nawet nie ropatruj� mo�liwo�ci tam przenocowania (zak�adaj�c, �e mam wyb�r). �Jeden z ameryka�skich aktor�w zwierzy� si� kiedy� w jakim� wywiadzie, �e gdy s�yszy i� hotel nie oferuje dost�pu do internetu, pyta z sarkazmem: „przysznic�w tez nie macie?”

Ibis w Szczecinie oferuje bezp�atny dost�p do sieci w pokojach, co natychmiast sprawdzi�em i okaza�o si�, �e s� to ca�kiem dobre, szybkie po��czenia. Dla tych, kt�rzy podr�uj� bez w�asnego laptopa w ofercie jest k�cik komputerowy w hallu nieopodal recepcji.

No a skoro ju� w swojej relacji zszed�em do hallu, to rozej�yjmy si� tam nieco. Recepcja schludna i przestronna. Z niej szerokie przej�cie prowadzi do restauracji „l’Estaminet” utrzymanej w stylu francuskim, lecz o niej napisz� p�niej.

Obok recepcji, opr�cz wspomnianego k�cika internetowego jest te� miejsce na rozmaite broszury informacyjne, a tak�e na �wie�� pras�. Mo�na tez kupi� rozmaite niezb�dne drobiazgi.

Przy samym wyj�ciu du�y plan miasta i zaznaczone atrakcje turystyczne. My�l�, �e to bardzo dobry pomys�. Na planie miasta oczywi�cie zaznaczone po�o�enie hoteli. Inna sprawa, �e znaleziona na mapce informacja „CH Galaxy w budowie”, dowodzi i� ma ona ju� co najmniej dziesi�� lat. Sporo, bior�c pod uwag�, �e powstaj� kolejne budynki, zmienia si� uk�ad ulic. Warto pomy�le� o od�wie�eniu informacji.

Z hallu kursuj� trzy windy. Dwie do g�ry, na poszczeg�lne pi�tra z pokojami, a jedna na d�, do podziemnego gara�u. Ja wybra�em t� ostatni� by uda� si� do pozostawionego na parkingu samochodu.

Orbis bowiem zadba� r�wnie� o to, bym wzi�� udzia� w jakim� wydarzeniu kulturalnym oferowanym orzez miasto. Nie za�apa�em si� na festiwal „Kontrapunkt” z powodu braku bilet�w, tak samo jak odprawi� mnie z kwitkiem r�wnie� m�j ulubiony „Czarny Kot Rudy”, wi�c wybra�em si� na spektakl z bie��cego repertuaru Teatru Polskiego.

Zanim tam dotar�em, pospacerowa�em troch� po mie�cie. W „Mojej Szufladzie” co jaki� czas zamieszcam notki o Szczecinie, wi�c teraz akurat te opisy sobie daruj�, lecz wspomn� tylko o jednej ciekawostce. Zazwyczaj widzimy tylko to co wok� nas. Rzadko zadzieramy g�ow� do g�ry, by „odkry�” ciekawe detale budynk�w, a by� mo�e jeszcze rzadziej spogl�damy pod nogi, gdzie wci�� s� jeszcze slady historii przez du�e „H”. Oto znajduj�ca si� na jednym z chodnik�w pokrywa studzienki hydrantu. Blisko siedemdziesi�t lat od upadku niemieckiego Stettina, s�u�y jeszcze polskim mieszka�com miasta niczym, �ywy relikt dawno minionej epoki.

Nieco dalej natkn��em si� na inna pokryw� chroni�c� bodaj�e liczniki wody.

Niemal punktualnie o 19:00 dotar�em do wspomnianego Teatru Polskiego. Tego dnia grano „Bal manekin�w” Bruno Jasie�skiego.

Chyba jestem za bardzo konserwatywny, bo inscenizacja z rapowaniem nie bardzo mi odpowiada�a.

Je�eli jednak wzi�� pod uwag�, �e Bruno Jasie�ski zalicza si� do tw�rc�w polskiego futuryzmu, to w zasadzie taki eksperyment mo�na uzna� za w pe�ni uprawniony.

Tam gdzie rapowania nie by�o, satyra na polityk�w broni�a si� doskonale. Niesamowite jak bardzo aktualna jest nadal ta sztuka, pomimo, �e napisana zosta�a w latach trzydziestych ubieg�ego wieku. Polityka jak wida� pomimo zad�� o demokracji zmienia si� powoli. I to nawet w tych nakbardziej cywilizowanych krajach.

Sam Jasie�ski zreszt� szczeg�lnie brutalnie zosta� przez nia potraktowany. Zafascynowany komunizmem osiedli� si� w ZSRR, gdzie podczas t.zw. wielkiej czystki zosta� stracony.

Ze teatru wr�ci�em ju� prosto do hotelu. Wieczorem z zewn�trz prezentowa� si� znacznie bardziej przytulnie ni� za dnia.

Zaczyna� mi doskwiera� g��d, wie� postanowi�em sprawdzi�, co do zaoferowania ma hotelowa restauracja. Wygl�da�a zach�caj�co.

Zam�wi�em mo�e niezbyt wyszukan� potraw�, ale „bezpieczn�”, t.zw. grill mix. Zanim go otrzymalem, pani kelenrka przynios�a na st� pieczywo i pasztet do uzycia w ramach oczekiwania. Sam grill mix okaza� si� jednak niewypa�em. Ociekaj�cy t�uszczem wyglada� jakby przed chwil� zosta� zdj�ty z g��bokiej patelni, a nie z grilla. Ju� zaczyna�em �a�owa�, �e nie poszed�em na kolacj� do po�o�onego kilkadziesi�t metr�w „Bombaju”, gdzie serwuj� doskona�e dania indyjskiej kuchni. By�em tam kilka razy i zawsze wychodzi�em usatysfakcjonowany. Na szcz�cie podany w ramach deseru creme brulee, doskona�y w smaku i z pi�knie zeszklonym, br�zowym cukrem na wierzchu w pe�ni zrekompensowa� mizerne doznania z konsumpcji potrawy g��wnej.

Rano w tej samej restauracji serwowano (wliczoen w cen� pokoju) �niadanie. I tu by�o kolejne mi�e zaskoczenie. W takiej n.p. sieci Best Western, z kt�rej nierzadko korzysta�em w podr�ach po USA zazwyczaj w ramach wliczonego w cen� �niadania otrzymywa�o si� kaw� lub herbat�, jakie� p�atki do zalania mlekiem, donut albo muffin i ewentualnie jaki� owoc. Niewiele wi�cej spodziewa�em si� po „ekonomicznym” Ibisie, a tymczasem wyb�r by� naprawd� du�y: par�wki oraz jajka� na ciep�o, a tak�e wyb�r w�dlin, ser�w, sa�atek, owoc�w, p�atk�w oraz oczywi�cie zimne i ciep�e napoje. Hitem za� by�o gor�ce, niemal paruj�ce jeszcze pieczywo. Jedyna niedogodno��, to ta, �e wybra�em si� na �niadanie dok�adnie w tym samym czasie kiedy wi�kszo�� hotelowych go�ci i akurat wtedy restauracja p�ka�a w szwach. Trudno by�o zanle�� wolne miejsce. Poza tym wszystko ok.

Je�li kto� poszukuje niedrogiego hotelu w centrum Szczecina to jak najbardziej polecam.

Sopot; 28.04.2012; 16:30 LT

NIETYKALNI

searover@NOSPAM.gazeta.pl — Tue, 8 May 2012 01:46:45 +0200

Przynale�no�� do kasty nietykalnych w indyjskim spo�ecze�stwie wi�za�a si� z dyskryminacj�. Jej przedstawiciele nie mogli korzysta� z wielu zdawa�oby si� oczywistych praw przeci�tnego obywatela. Mogli mieszka� jedynie w wydzielonych miejscach, nie wolno im by�o korzysta� ze �wi�ty�, szk� i.t.p.

Bohaterowie filmu Oliviera Nakache i Erica Toledano te� s� swoistymi nietykalnymi. Driss to emigrant z Senegalu. �yje w jednym z blokowisk Pary�a i utrzymuje si� z drobnych przekr�t�w. W�a�nie sko�czy� odsiadywa� wyrok sze�ciu miesi�cy wi�zienia. Ju� samo jego pojawienie si� w salonach milionera wydaje si� zgrzytem. Naturalnie wygl�da jedynie w�r�d egzystuj�cych z dnia na dzie� mieszka�c�w ponurego osiedla. Philippe znajduje si� dok�adnie po drugiej stronie piramidy spo�ecznej. Teoretycznie mo�e sobie pozwolic na wszystko, lecz przykuty do w�zka inwalidzkiego r�wnie� wyrzucony zosta� poza nawias spo�ecze�stwa. Wiedzie dostatnie �ycie, otoczony gromad� os�b dbajacych o jego zdrowie, higien�, codzienne potrzeby. Tyle tylko, �e pomimo uczciwego zaanga�owania tych najemnych pracownik�w, jego codzienno�� jest przera�liwie nudna. Spacery, koncerty i owszem, lecz wszystko w ustalonych stereotypowych granicach. Je�li samoch�d to tylko przystosowany dla niepe�nosprawnych. Jak muzyka, to powa�na, bo przecie� nie do ta�czenia, jak spotkania towarzyskie to niemal zawsze wed�ug tego samego scenariusza z nutk� mniej lub bardziej szczerego wsp�czucia.

Los sprawia, �e drogi �yciowe obydwu niedotykalnych przetn� si� pewnego dnia. Driss w troch� niecodziennych okoliczno�ciach zostaje zaanga�owany do asysty niepe�nosprawnego. Od tej pory nic ju� w ich �yciu nie b�dzie takie samo.

Czarnosk�ry emigrant nagle zamieszkuje w nieprzyzwoicie luksusowym domu i ju� nie musi si� martwi� o to co b�dzie jad� i gdzie b�dzie spa� nastepnego dnia. Ba! Nie musi martwi� si� o nic, co przyprawia o b�l g�owy jakie� dziewi��dziesi�t procent obywateli. Niemal wszystko jest w zasi�gu jego mo�liwo�ci. Jego jedynym obowi�zkiem jest by� stale na potrzeby Philippe’a. Zmienia si� r�wnie� �wiat milionera. Bo Driss wcale nie jest s�u�alczo nastawiony do swojego pracodawcy. Jest prostym cz�owiekiem, o prostych zasadach, wyra�anych nieskomplikowanym j�zykiem i nie waha si� przedstatwia� swoich pogl�d�w. A, �e w tradycyjnie poszufladkowanym �wiecie s� one niemal�e rewolucyjne, prowadzi to do zabawnych spi��. Bezkompromisowo�� i nieuleganie stereotypom wynikaj�ce cz�ciowo z owej prostoty my�lenia sprawiaj� jednak, �e Philippe na powr�t zaczyna korzysta� z pe�ni urok�w �ycia.

Nie jest to jednak prosty uk�ad jak mog�oby si� na pocz�tku wydawa�. Mi�dzy tymi skrajnie odmiennymi lud�mi nawi�zuje si� przyjacielska wi�. Parias Driss nagle dostrzega, �e w �yciu nie liczy si� jedynie kasa oraz najbardziej elementarne potrzeby. Philippe za� nabiera wiary w siebie, otwiera si� na ludzi i porywa na rzeczy dost�pne do tej pory jedynie dla w pe�ni zdrowych ludzi.

M�g�bym opisa� tu przynajmniej pobie�nie fabu�� filmu, lecz nie uczyni� tego, poniewa� sprofanowa�bym ten obraz. To nie jest film akcji. Trzeba po prostu usi�� wygodnie i smakowa� poszczeg�lne sceny. Dawno nie u�mia�em si� w kinie tak szczerze. Nie by� to wymuszony �miech prowokowany nachalnie prostymi gagami, lecz co� zupe�nie odmiennego. Pi�kna opowie�� o urokach �ycia, o przyja�ni, o odpowiedzialno�ci za bliskie osoby – wszystko opowiedziane bez cho�by odrobiny patosu, a zarazem w taki spos�b, �e ciep�o si� robi na sercu. Ciep�o na sercu, i bole�nie wok� przepony bo chwilami naprawd� boki si� zrywa ze �miechu.

Polecam gor�co. To w�a�ciwie ma�o powiedziane. Jest to jeden z tych film�w, kt�re koniecznie trzeba obejrze�, je�li chce si� uzna�, �e si� zobaczy�o wszystkie istotne premiery roku 2012.

Gda�sk; 08.05.2012;� 01:00 LT

SAMOLOTEM PRZEZ BA�TYK

searover@NOSPAM.gazeta.pl — Sun, 6 May 2012 11:31:36 +0200

Do poprzedniej relacji z Goeteborga nie zmie�ci�o mi si� kilka zdj�� z podr�y powrotnej, wi�c teraz z kronikarskiego obowi�zku...

Wylatywa�em wcze�nie rano maj�c w planie przesiadk� w Kopenhadze.

Lotnisko Kastrup, zaznaczone liter� A na poni�szej mapce le�y na po�udniowych kra�cach du�skiej stolicy, idealnie po�o�one przy autostradzie E20, kt�ra przecina Cie�nin� Sund ��cz�c le�ace nad jej brzegami skandynawskie pa�stwa.

Po�o�enie tego portu lotniczego sprawia, �e podchodzi si� do l�dowania tu� nad wod�, maj�c mo�liwo�� obserwacji nawiguj�cych w tym rejonie statk�w.

T� blisko�� mo�na zaobserwowa� r�wnie� z terminalu lotniska, kiedy l�dujace samoloty mo�na uchwyci� w kadrze po s�siedzku z wystaj�cymi ponad zabudowania sylwetkami przep�ywaj�cych statk�w.

Kiedy nied�ugo potem m�j samolot startowa� z Kopenhagi do Gda�ska, mia�em mo�liwo�� obejrzenia w ca�ej okaza�o�ci owej suchej przeprawy porzez Sund. Sk�ada si� ona z mostu o d�ugo�ci 7,845 km, sztucznej wyspy o d�ugo�ci 4 kilometr�w a oraz tunelu (3,5 km) ��cz�cego t� wysp� z Kopenhag�.

Wikipedia podaje, �e budow� rozpocz�to w 1995 roku, a uko�czono w 1999. Oficjalne otwarcie nast�pi�o 1 maja 2000 roku. Ja jednak pami�tam, �e ju� we wczesnych latach dziewi��dziesi�tych, kiedy jeszcze plywa�em w P�M, wielokrotnie napotyka�em na utrudnienia w �egludze w tym rejonie zwi�zane z budow� przeprawy. Przep�ywaj�c tamt�dy obserwowali�my przez lornetki post�py w budowie. W owym czasie na pewno nie by�o jeszcze tej ogromnej fermy wiatrowej widocznej na po�udnie od mostu.

Min�o chyba mnie ni� p� godziny, kiedy na dole pojawi�o sie polskie wybrze�e. Bez trudu rozpozna�em Jezioro �ebsko i rozci�gaj�cy si� na mierzei S�owi�ski Park Narodowy.

Nieco ponad rok temu opisywa�em nasz� w�dr�wk� po Wydmie Czo�pi�skiej, a teraz ogl�da�em j� z g�ry.

Krajobrazy zmienia�y si� szybko. Mia�em jeszcze nadziej�, �e przed Euro 2012 sfotografuj� z nieba PGE Aren�, lecz tym razem podchodzili�my do l�dowania z innej strony i stadion co prawda by�o wida�, lecz z daleka. Poczekam na inn� okazj�.

Szczecin; 06.05.2012; 11:20 LT

STOCZNIE GOETEBORGA

searover@NOSPAM.gazeta.pl — Sun, 6 May 2012 01:05:48 +0200

Odpowiedzi� Szwecji na c�a pobierane przez Dani� za przewo�one przez cie�niny wiod�ce na Ba�tyk towary by�o za�o�enie miasta, kt�rego port obs�ugiwa�by handel morski � bez konieczno�ci przeprawiania si� przez Sund, Wielki Be�t albo Ma�y Be�t.

Tak narodzi� si� Goeteborg – obecnie drugie co do wielko�ci miasto Szwecji i wa�ny port usytuowany nad brzegiem Cie�niny Kattegat.

Jego z�ote lata gwa�townego rozwoju przypadaj� na okres od drugiej po�owy XIX wieku do ko�ca lat sze��dziesi�tych XX wieku. Znacz�cy udzia� w tym procesie mia�y stocznie, a zw�aszcza trzy giganty:� G � taverke n (za�o�ona w 1841 r.), Eriksberg (1850 r.), i Lindholmen (1844r.). Zak�ady te w szczytowym okresie zatrudnia�y ponad pi�tna�cie tysi�cy os�b. Wybudowa�y w sumie ponad dwa ip� tysi�ca statk�w i sprawi�y, �e przez pewien okres w latach sze��dziesi�tych XX wieku Goeteborg by� najwi�kszym o�rodkiem przemys�u stoczniowego na �wiecie.

Z pocz�tkiem lat siedemdziesi�tych wszytsko run�o. Najpierw narastaj�ce ��dania podwy�ek p�ac wysuwane przez coraz silniejsze zwi�zki zawodowe doprowadzi�y do wzrostu koszt�w produkcji o blisko 25%. W miedzyczasie os�abienie i dewaluacja szwedzkiej korony znacznie podro�y�y import. To wszystko zbieg�o si� jeszcze z zawieszeniem pokrycia ameryka�skiej waluty w z�ocie (1973 r.) i wynikaj�cymi z tego kolejnymi wstrz�sami na rynkach finansowych. Jak by tego by�o ma�o, produkcj� statk�w na wielk� skal�, szybciej i taniej zaczyna�a oferowa� na dalekim wschodzie Japonia. Upadek szwedzkich stoczni sta� si� przes�dzony. Kryzys przetrwa�a jedynie G � taverken, lecz i ona ostatni ca�kowicie wybudowany przez siebie statek zwodowa�a w 1989 roku. Od tej pory zajmowa�a si� ju� tylko remontami istniej�cych statk�w. W 2000 roku zosta�a przej�ta przez holendersk� grup� Damen i pod jej mark� prowadzi dzia�alno�� zatrudniaj�c obecnie... 140 os�b. Oznacza to, �e w przemy�le stoczniowym w tym mie�cie pracuje obecnie zaledwie 0,9% ludzi zatrudnionych tam jeszcze czterdzie�ci lat temu. Trudno o bardziej spektakularny upadek. Od �wiatowego lidera w produkcji statk�w po niewielki zak�ad �wiadcz�cy us�ugi remontowe.

Pisz� o tym, poniewa� mia�em niedawno okazj� znale�� si� na terenach nale��cych do niedawna do stoczniowych holding�w i zrobi� kr�tki spacer po nabrze�ach portowych basen�w. D�wigi oraz doki Damen rzucaj� si� w oczy, chocia� znajduj� si� jakby troch� na uboczu.

Bli�ej portowych basen�w powsta�y zupe�nie nowe budynki. Oblicze tego miejsca przesz�o ogromn� metamorfoz�. Ha�as i nieprzychylna przecietnemu �miertelnikowiu atmosfera zak�ad�w przemys�u ci�kiego zosta�y zast�pione cisz� panuj�c� na czystych bulwarach zach�caj�cych do odpoczynku.

Zachowa�y si� jeszce tu i �wdzie budnynki i nazwy firm tradcyjnie zwi�zanych z shippingiem, lecz tereny te zosta�y opanowane przede wszystkim przez firmy spoza tej bran�y. Wszystko za spraw� za�o�onego tu Parku Naukowego Lindholmen

Park naukowy by�by niczym gdyby nie dop�yw kadr. Te zapewniaj� po�o�one po s�siedzku wy�sze uczelnie.

W s�oneczne, wiosenne popo�udnie nietrudno spotka� student�w korzystaj�cych z mozliwo�ci sjesty na drewnianych nabrze�ach.

W s�siednim basenie zamiast ruchliwej przystani prom�w ��cz�cych to miejsce z po�o�onym na po�udniowym brzegu centrum miasta, ulokowana zosta�a marina. R�wnie� cicho, czysto i spokojnie, tu� obok, w miejscu gdzie jeszcze niedawno spawano stalowe konstrukcje powstaje luksusowy hotel Radisson.

Nazwa „Park Naukowy” zobowi�zuje. Dlatego na przylegaj�cym do niej parkingu zainstalowano stanowiska do �adowania energii przez samochody elektryczne. Przeciez to pono� jest przysz�o��. Przynajmniej w ruchu miejskim.

Zako�czy�a si� pewna era w rozwoju miasta. Niew�tliwie przemin�� z�oty wiek, ale kto wi�, czy to, co powsta�o na gruzach dawnych stoczni r�wnie� z�otem si� nie oka�e. W ka�dym razie napotkani tam ludzie na nieszcz�liwych nie wygl�dali.

Nie wspomina�bym o tym gdyby nie analogia do wstrz�su jaki sta� si� udzia�em polskich stoczni na prze�omie wiek�w. Szczecin jeszcze nie otrz�sn�� si� po upadku najwi�kszego zak�adu w mie�cie, kt�ry dostarczy� kilku tysi�cy bezrobotnych. Ludzie wcia� jeszcze spogl�daj� na zastyg�e w bezruchu pochylnie, d�wigi, suwnice jakby oczekuj�c cudu wskrzeszenia za spraw� jakiego� tajemniczego, bajecznie bogatego �inwestora. A mo�e, w my�l zasady, �e nie da si� dwa razy wejs� do tej samej rzeki uzna�, �e dawna stoczniowa �wietno�� osp�yn�a hen z nurtem Odry podobnie jak tamta z Goeteborga? Kilometry nabrze�y, pochylnie, place i budynki niech si� stan� zal��kiem nowego bytu, kt�ry wykorzysta �w dar z nie mniejszym po�ytkiem? Im wczesniej, tym lepiej.

Szczecin; 06.05.2012; 00:30 LT

POWR�T PO O�MIU MIESI�CACH

searover@NOSPAM.gazeta.pl — Thu, 3 May 2012 00:51:57 +0200

Pierwszy maja wieczorem. �Z samolotu OLT-Express z Warszawy wysiada Tomek. Ko�czy ostatni etap podr�y z Hanoi. Osiem miesi�cy temu �egna�em go na dworcu w Gdyni. Przypominam sobie tamten moment i sierpniowy wpis:

- Wracaj szcz�liwie!

- Jasne, Nie zamierzam pakowa� si� w nieprzyjemne historie.

Cieszy�em si� razem z nim na ten wyjazd. Wiem, �e doszlifuje znajomo�� j�zyka chi�skiego, �e pozna ten kraj dok�adnie, �e z pewno�ci� spotka go wiele niezwyk�ych przyg�d. Wiem, �e to wszystko b�dzie nie do przecenienia w nast�pnych latach jego �ycia, a jednak zadr�a� mi g�os ze wzruszenia gdy si� rozstawali�my. No i nie powiem, �e mu nie zazdroszcz� tej wyprawy� J

Przywilejem globtroter�w jest mo�liwo�� zmiany plan�w w dowolnym momencie.� Tak by�o i w tym przypadku. Planowana wyprawa po Chinach przerodzi�a si� z potem w wielotygodniowy rajd po Wietnamie, Kambod�y i Laosie. �ledzi�em jego przygody, ogl�da�em zdj�cia i nie ma co ukrywa�, zazdro�ci�em, �e nie mog� sobie pozwoli� na tak� niezwyk�� w��cz�g�. �Najbardziej niesamowite, opr�cz zwiedzanych miejsc by�y te liczne znajomo�ci zawierane na trasie. Ludzie, kt�rych poznawali gdzie� w autobusie,i z kt�rymi przemierzali najdalsze zak�tki, by po jakim� czasie si� rozdzieli� i kontynuowac w�dr�wk� w jakim� innym, przypadkowo napotkanym towarzystwie. Podr�nicy z wszelkich mo�liwych kraj�w.

Podr�e s� jak narkotyk. Zastanawiam si� jak tak nagle odnajdzie si� w uporz�dkowanym �wiecie, gdzie wszystko jest zaplanowane, a obowi�zki przewa�aj� nad przyjemno�ciami. Jak po tak d�ugiej w��cz�dze zmusi� si� potem do przesiadywania godzinami w �awkach wyk�adowych sal i mozolnego zdobywania wiedzy? Jak po wielu miesi�cach podr�owania w japonkach, wytartych d�insach i spranych t-shiratch przestawi� si� na schludny ubi�r wymagany przez uczelni�? Ciekawy jestem jak odnajdzie si� w tym wszystkim.

To wszystko jednak tak napwrawd� s� sprawy drugorz�dne. Najwa�niejsze, �e wr�ci� szcz�liwie.

Gda�sk, 02.05.2012; 23:50 LT

PUCHAR HENRI DELAUNAYA W GDA�SKU

searover@NOSPAM.gazeta.pl — Thu, 26 Apr 2012 01:25:13 +0200

Rzutem na ta�m� kr�tko przed dwudziest� zd��ylismy. Na Targu W�glowym eksponowano Puchar Henri Delaunaya (pomys�odawcy rozgrywek o mistrzowstwo Europy) � – g��wne trofeum rozpoczynaj�cego si� wkr�tce turnieju Euro 2012.

To niezwyk�e, by �w obiekt marze� wszystkich pi�karzy Starego Kontynentu, rozpalaj�cy do bia�o�ci meczowe emocje w�r�d kibic�w m�c obejrze� zupe�nie z bliska. Doskona�y pomys�, by udostepni� go oczom t.zw. przeci�tnego cz�owieka. Dzi�ki temu mog�em n.p. obejrze� wygrawerowane na odwrocie nazwy zespo��w, kt�re �w puchar zdoby�y. Zaskoczy�o mnie, �e nie by�a to jaka� wyrafinowana kaligrafia, mistrzostwo sztuki grawerskiej, lecz wybite niemal jak sztanc� niewielkie, proste literki n.p. 2008 SPAIN. Szkoda, �e po odczekaniu swojego w kolejce nie mo�na by�o go z bliska obfotografowa�. Za ostatni� barierk� jedyne dozwolone zdj�cia to by�y te wykonywane ka�demu odwiedzaj�cemu aparatem organizator�w. Mozna je potem �ci�gn�� z internet, loguj�c si� na specjalnej stronie otrzymanym kodem.

Osoba,kt�ra jako dwa tysi�ce dwunasta zrobi�a sobie zdj�cie, zosta�a uhonorowana biletem na mecz. Na naszych oczach, bo zupe�nie przypadkiem znale�lismy si� gdzie� oko�o miejsca dwa tysi�ce trzydziestego. Gdybysmy przyszli tam kilka minut wczesniej...

Nad wszystkim g�rowa�a dmuchana kopia pucharu w postaci ogromnego balonu.

Obecno�� pucharu i rozkr�cajaca si� powoli imprezowa aktywno�� u�wiadomi�y mi, �e turniej ju� niebawem, na wyci�gni�cie r�ki. Ju� tylko p�tora miesi�ca... Ekspozycja w Gda�sku to drugi przystanek na trasie t.zw. Trophy Tour – siedmiu miast w Polsce i tylu samo na Ukrainie. Na jej zako�czenie, 26 maja, puchar dotrze do Odessy. Potem za� rozpocznie si� ju� naprawd� ostatnie odliczanie.

Gda�sk; 25.04.2012; 23:45 LT